Kultura w mediach zaczyna być „towarem” drogim dla nadawców; tantiemy z tytułu praw autorskich są coraz wyższe - uważają uczestnicy poświęconego sprawom kultury w mediach V panelu odbywającej się w Warszawie konferencji „Rynek audiowizualny w Polsce - ocena i perspektywy”.

W ostatnich latach powstało, i nadal powstaje, coraz więcej organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. Niektórzy, zwłaszcza mniejsi nadawcy radiowi, uginają się pod ciężarem tantiem. Sławomira Łozińska, członek Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, widzi tu dwa rozwiązania - ustawowe ustalenie tantiem w zależności od możliwości danego nadawcy, albo też ich całkowite uwolnienie - wtedy organizacje zarządzania prawami autorskimi same będą musiały wykazać większą elastyczność, aby nie „zadusić” swoich klientów.

Kazimierz Krzysztofek z Uniwersytetu w Białymstoku podjął kwestię tego, jaka kultura powinna być obecna w mediach - czy chodzi o promowanie kultury lokalnej, elitarnej, europejskiej, światowej? Jego zdaniem, wielość wartości, które można przekazywać widzom pod szyldem „kultura”, jest praktycznie nieograniczona. Podkreślił, że po kilku latach „zachłyśnięcia się” kulturą zachodnią, w Polsce można zaobserwować wzrost zainteresowania kulturę, która portretuje nas samych, w której widzowie mogą dostrzec związki ze swoim losem.

Krzysztofek podjął też próbę zdefiniowania funkcji, jakie w mediach publicznych ma spełniać kultura. Jego zdaniem, przede wszystkim ma uczyć widza wyrażania myśli i siebie, po drugie - ma promować pewne normy społeczne, po trzecie - uczyć i oswajać go z technologiami.

Kultura w mediach może też być postrzegana jako środek ugruntowywania tradycji narodowych, narzędzie kształtujące zbiorową pamięć, dające orientację w podstawowych symbolach narodowych. Wreszcie nie należy zapominać, że kultura w mediach jest i będzie towarem komercyjnym, jak każdy inny - nadawca dostosowuje się do oczekiwań i wymagań widza. Mówili o tym dyskutanci panelu.

Publicystkę Teresę Bogucką, autorkę m.in. książki „Tryumfujace profanum. Telewizja po przełomie 1989 roku”, niepoki właśnie aspekt obecności kultury w mediach elektronicznych. Badaczka powiedziała, że zbytnie uleganie „vox populi uzbrojonemu w piloty telewizyjne” może doprowadzić do smutnych efektów. Być może dla przeciętnego rolnika inwestowanie pieniędzy, które płaci w ramach abonamentu telewizyjnego, w produkcję ambitnych filmów czy nagrywanie koncertów filharmonicznych jest niepotrzebną fanaberią, ale, jak podkreślała Bogucka, obowiązkiem państwa jest bardziej dalekowzroczne myślenie.

„Powinniśmy też pomyśleć o dzieciach tego rolnika, które, być może, będą się chciały inaczej realizować - jako artyści na przykład. Każdy powinien mieć dostęp do kultury wysokiej w mediach” - dodała Bogucka.

Panel „Kultura i media” odbył się w czwartek w Warszawie, w ramach konferencji „Rynek audiowizualny w Polsce - ocena i perspektywy”. Konferencja została zorganizowana przez ministra kultury Waldemara Dąbrowskiego oraz rektora UW, Pawła Węglańskiego w ramach prac nad nowelizacją ustawy o radiofonii i telewizji.